Kişilerarası becerileri

Sorunları Belirleme ve Yapılandırma

Bu sayfa, Problem Çözme bir kavram olarak problem çözmeyi tanıtan ve problemleri başarılı bir şekilde çözmek için kullanılan aşamaları özetleyen Giriş bölümünden devam etmektedir.

Bu sayfa, problem çözme sürecindeki ilk iki aşamayı kapsar: Problemi Tanımlama ve Problemi Yapılandırma.

Birinci Aşama: Sorunun Belirlenmesi

Bir problemle yüzleşmeden önce varlığının belirlenmesi gerekir. Bu apaçık bir ifade gibi görünebilir, ancak çoğu zaman, sorunlar fark edilmeden veya onlar hakkında herhangi bir şey yapabilecek birinin dikkatine sunulmadan önce bir süre daha etkili olacaktır.

Birçok kuruluşta, sorunların erken bildirilmesi için resmi iletişim sistemleri kurmak mümkündür, ancak bu sistemler kaçınılmaz olarak her zaman çalışmaz. Bir sorun belirlendikten sonra, tam olarak doğasının belirlenmesi gerekir: Sorunun amacı ve engel bileşenleri nelerdir? Problemin bazı ana unsurlarının ana hatları çizilebilir ve problemi tanımlamak için ilk girişimde bulunulmalıdır. Bu tanım, sorunun doğasını başkalarına kolayca açıklayabilmeniz için yeterince açık olmalıdır.

HEDEF (Yapmak istiyorum…)BARİYER (ama…)
Bir arkadaşınıza sinir bozucu bir şey bulduğumuzu söyleyin.Duygularını incitmek istemiyorum.
Yeni bir bilgisayar satın alın.Hangi modeli alacağımdan ya da ne kadar para harcamanın makul olduğundan emin değilim.
Yeni bir iş kurmak.Nereden başlayacağımı bilmiyorum.

Soruna hedefler ve engeller açısından bakmak, birçok sorunu tanımlamanın ve daha büyük sorunları daha yönetilebilir alt sorunlara bölmenin etkili bir yolunu sunabilir.

Bazen tek bir problem gibi görünen şeyin daha doğrusu bir dizi alt problem olduğu ortaya çıkacaktır. Örneğin, problemde:

“İstediğim bir iş teklifi aldım, ancak oraya gidecek ulaşım aracım yok ve araba almak için yeterli param yok.”

“Bir işe girmek istiyorum” (ana sorun)
“Ama oraya ulaşmak için ulaşım aracım yok” (alt problem 1)
“Ve araba almak için yeterli param yok” (alt problem 2)

Daha karmaşık problemleri açıklamanın faydalı yolları, aşağıdaki ‘Problemi Yapılandırma’ bölümünde gösterilmektedir.

Problem çözmenin bu ilk aşamasında, problemin ilk işleyen tanımını almak önemlidir. Daha sonraki bir aşamada uyarlanması gerekebilse de, iyi bir çalışma tanımı, sorunu, problem çözme sürecine dahil olabilecek diğer kişilere tanımlamayı mümkün kılar. Örneğin:

SorunÇalışma Tanımı
“Bir iş almak istiyorum ama sahip değilim
oraya ulaşım ve ben gitmiyorum
araba almak için yeterli paraya sahip olmak.”
Bu işi almak istiyorum.

İkinci Aşama: Sorunu Yapılandırma

Problem çözme sürecinin ikinci aşaması, problemin daha derinlemesine anlaşılmasını içerir. Öncelikle gerçeklerin kontrol edilmesi gerekiyor.

SorunGerçekleri Kontrol Etmek
“Bir işe girmek istiyorum ama oraya gidecek ulaşım aracım yok
ve araba almak için yeterli param yok.”
Gerçekten bir iş istiyor muyum?
“Gerçekten ulaşıma erişimim yok mu?”
“Araba almaya param gerçekten yetmez mi?”

Sorular sorulmalı, belirtilen amaç gerçek amaç mı? Engeller gerçek engeller mi ve başka hangi engeller var? Bu örnekte, sorun ilk başta şöyle görünüyor:

HedefBariyer 1Bariyer 2
İşi alTaşınmazPara yok

Bu aynı zamanda sorunun temel unsurları arasındaki ilişkilere bakmak için iyi bir fırsattır. Örneğin, ‘İş-Taşıma-Para’ probleminde tüm unsurlar arasında güçlü bağlantılar vardır.

Kilit unsurlar arasındaki tüm ilişkilere bakıldığında, sorunun daha çok üç şeyden herhangi birinin, yani iş, ulaşım veya para ile nasıl elde edileceğiyle ilgili olduğu görülmektedir, çünkü bu alt problemlerden birini çözmek, sırayla, diğerleri.

Bu örnek, bir problemin temsiline sahip olmanın ne kadar yararlı olduğunu gösterir.

Zincir Diyagramları

Zincir diyagramları, diyagramların ve kelimelerin bir kombinasyonunu kullanarak problemleri temsil etmenin güçlü ve basit yollarıdır. Problemin unsurları kelimelerle belirtilir, genellikle kutulara yerleştirilir ve aralarındaki ilişkiyi temsil eden çizgiler kullanılarak bir kağıt yaprağının farklı yerlerine yerleştirilir.

Zincir Diyagramları, tüm öğelerin sıralı bir listede sunulduğu, her bir öğenin yalnızca kendisinden hemen önceki ve sonraki öğelerle bağlantılı olduğu en basit türdür. Zincir diyagramları genellikle bir çözüm için gerekli olan bir dizi olayı temsil eder. Zincir diyagramının basit bir örneği, iş taşıma parası örneğini aşağıdaki gibi gösterir:

PARA ALINTAŞIMA ALINİŞE AL

Akış Şemaları

Akış şemaları, elemanlar arasındaki dalların, kıvrımların, döngülerin, karar noktalarının ve diğer birçok ilişkinin dahil edilmesine izin verir. Uygulamada, akış şemaları oldukça karmaşık olabilir ve nasıl çizildiklerine dair birçok kural vardır, ancak genel olarak basit diyagramların anlaşılması daha kolaydır ve sorunu daha kolay ‘görmeye’ yardımcı olur.

Ağaç Diyagramları

Ağaç diyagramları ve yakın akrabaları olan Karar Ağacı, dikkate alınması gereken bir dizi seçenek veya farklı olası olayların olduğu durumları temsil etmenin yollarıdır. Bu tür diyagramlar, çözümlerin tüm olası sonuçlarını değerlendirmek için özellikle yararlıdır.

Bir görselleştirmenin amacının sorunu daha net hale getirmek olduğunu unutmayın. Aşırı karmaşık diyagramlar sadece kafa karıştıracak ve sorunun anlaşılmasını zorlaştıracaktır.

İlan

Bir problemin unsurlarını listelemek, problemdeki öncelikleri, sıralamayı ve sıraları temsil etmeye de yardımcı olabilir. Hedefler, zorluk derecelerine göre önem ve engeller sırasına göre sıralanabilir. İlgili hedefler veya engellerden oluşan ayrı listeler oluşturulabilir. Engeller çözülmeleri gereken sırayla listelenebilir veya problemin unsurları birkaç farklı şekilde sınıflandırılabilir. Pek çok olasılık var, ancak amaç sorunun daha net bir resmini sağlamaktır.

Sorun
“Bir işe girmek istiyorum, ama oraya gidecek ulaşım aracım yok ve araba almak için yeterli param yok.”
Engellerin çözülmesi gereken sıra

1. Para alın
2. Arabayı alın
3. İş bul

Görsel bir temsil ve birlikte çalışan bir tanım, bir sorunu başkalarına tanımlamayı çok daha kolay hale getirir. Birçok sorun burada kullanılan örnekten çok daha karmaşık olacaktır.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu